Jaki wpływ ma migawka na wykonywane zdjęcie?

Przede wszystkim jej otwarcie powoduje wykonanie zdjęcia ponieważ dopuszczane jest wtedy światło do sensora lub materiału światłoczułego, a dopiero dopuszczenie światła pozwala na wykonanie jakiejkolwiek fotografii. Możliwość regulacji długością otwarcia migawki pozwala uzyskać różne stopnie naświetlenia. Im dłużej jest otwarta tym jaśniejsze jest zdjęcie.

Jakie są możliwości migawki?

Od tego jaka migawka została wykorzystana do produkcji danego aparatu zależne są również jego możliwości. Ogólnie można ująć, że czas otwarcia migawki może znajdować się pomiędzy 1/12000 sekundy a 30 sekund. Wydłużenie tego czasu jest jednak możliwe (w zależności od aparatu) nawet do wielu godzin.

Jak działa migawka?

Każdy rodzaj migawki ma inne zasady działania, które są opisane poniżej.

Migawka elektroniczna ? jej działanie polega na tym, że w momencie pełnego naciśnięcia spustu migawki zostaje uruchomiony system elementów elektronicznych uaktywniających elementy światłoczułe matrycy na ustalony wcześniej czas. Istotną cechą charakterystyczną migawek elektronicznych jest opóźnienie ich działania w stosunku do naciśnięcia spustu pomiędzy 0,1 a 0,3s.

Migawka mechaniczna ? są dwa rodzaje migawek mechanicznych. Oba tworzą coś w rodzaju zasłony, która nie dopuszcza światła do elementów światłoczułych. W momencie naciśnięcia spustu migawki zasłona ta odsłania się dopuszczając określoną wcześniej ilość światła. Rodzaje migawek mechanicznych to:

• migawka centralna ? w niektórych modelach aparatów pełni również funkcję przesłony, zbudowana jest z wielu blaszek ułożonych w kręgu, rozsuwających się w momencie naciśnięcia spustu,
• migawka szczelinowa ? składająca się z dwóch (lub więcej) blaszek lub kawałków tkaniny, które są ułożone względem siebie równolegle i w momencie wykonywania zdjęcia przesuwają się ? pierwsza odsłania element światłoczuły, a druga go później zasłania.

Każda migawka posiada ograniczoną żywotność dlatego wybierając aparat należy dowiedzieć się jak wiele cykli może wykonywać zdjęcia.

Jakie lampy błyskowe dają możliwość zastosowania różnych technik?

Prawie każdy aparat fotograficzny (niezależnie od tego czy kompakt czy też lustrzanka) posiada wbudowaną lampę błyskową. Pojawia się pytanie: dlaczego tak często można zaobserwować jak profesjonalni fotografowie wykonują zdjęcia używając zewnętrznej lampy błyskowej, która nie dość, że jest wielka i nieporęczna to jeszcze bardzo dużo kosztuje. Dzieje się tak z dwóch zasadniczych powodów:

• po pierwsze wbudowane lampy nie posiadają wystarczającej do wykonywania profesjonalnych zdjęć liczby przewodniej co pozwala na rozjaśnienie przestrzeni przed aparatem na odległość zaledwie kilku metrów (przeważnie do 4 m),
• wbudowane lampy nie posiadają możliwości zmiany kierunku światła (obrotu lampy w różnych kierunkach).

Co więcej nieprofesjonalne lampy błyskowe powodują efekt wypłaszczenia obrazu, który powoduje, że wykonane z ich pomocą zdjęcia przestają być atrakcyjne.

Dlatego każdy kto chce wykorzystywać lampę do polepszania jakości zdjęć oraz uzyskiwania odpowiednich efektów musi się zaopatrzyć z profesjonalną lampę błyskową o możliwie największej sile błysku oraz możliwości odchylenia w każdym możliwym kierunku.

Kiedy stosuje się lampy błyskowe?

Przede wszystkim w następujących sytuacjach:

• niedostateczne naświetlenie pomieszczenia,
• niekorzystny układ cieni w pomieszczeniu,
• chcąc zmienić odcienie obiektów i tła zdjęcia,
• zbyt duże kontrasty powodowane mocnym światłem słonecznym.

Profesjonaliści zajmujący się fotografią opracowali wiele technik wykorzystania lampy błyskowej tak, aby możliwie najbardziej poprawić jakość wykonywanych zdjęć oraz zwiększyć ich atrakcyjność. Jest to narzędzie niedoceniane przez wielu ludzi, które we wprawnych rękach potrafi zdziałać prawdziwe cuda.

Co to takiego głębia ostrości?

Najogólniej można scharakteryzować to pojęcie jako określony zakres przestrzeni, który widoczny jest na zdjęciu ostro. Nie oznacza to, że można wyostrzać na określoną ilość płaszczyzn ponieważ ani aparaty fotograficzne, ani oko ludzkie takich możliwości nie posiadają. Możliwe jest oglądanie całkiem ostro tylko jednaj płaszczyzny jednocześnie. Jest jednak pewna określona przestrzeń, którą można przedstawić na zdjęciu względnie ostro, z której 1/3 znajduje się przed widzianym ostro obiektem, a 2/3 za nim.

Jak regulować głębię ostrości?

Mimo tego, że głębia ostrości jest wartością stałą w konkretnym ujęciu to można regulować jej wielkością pomiędzy ujęciami. O wielkości głębi ostrości decydują trzy wartości, które można regulować w mniejszym lub większym zakresie w każdym posiadającym tryb manualny aparacie fotograficznym:

• wartość przesłony ? im jest ona większa tym większa jest głębia obrazu, regulując ją należy jednak pamiętać o tym, że wraz z jej wzrostem zmniejsza ilość światła docierającego do matrycy, a zatem należy ustawić większą czułość lub wydłużyć czas naświetlania (wiele aparatów posiada możliwość włączenia automatycznego dostosowania czasu ekspozycji do wartości przesłony),
• długość ogniskowej obiektywu ? im dłuższa ogniskowa obiektywu tym głębia ostrości jest mniejsza; regulować ją można poprzez stosowanie systemu zoom dostępnego obecnie w wielu aparatach, jeśli chce się skrócić ogniskową to należy zwiększyć zoom wydłużając tym samym ogniskową obiektywu; dlatego też największą głębię ostrości posiadają obiektywy szerokokątne charakteryzujące się bardzo krótką ogniskową,
• odległość od obiektu ? im większa jest odległość od fotografowanego obiektu tym większa jest głębia ostrości, zatem wykonując zdjęcie z bardzo bliskiej odległości minimalizuje się głębię ostrości (doskonały przykład może stanowić sfotografowanie paznokcia tuż przed obiektywem ? wyraźnie widać, że zaokrąglenia palca są już mocno zamazane.

Wielu ludzi wykonując fotografie nie bierze pod uwagę głębi ostrości, której odpowiednie wykorzystanie pozwala na uzyskanie naprawdę ciekawych efektów. Zupełnie inaczej wygląda przecież obiekt mocno wyostrzony na zamazanym i rozmytym tle niż ten sam obiekt na wyraźnym tle.

Kalkulator do obliczania głębi ostrości

Czym jest czułość aparatu?

Jest to wrażliwość materiału światłoczułego (matrycy aparatu) na naświetlenie. Im większa jest czułość tym mniej jest potrzebne światła do wykonania jasnego zdjęcia. A zatem występuje zależność odwrotnie proporcjonalna w regulacji czasu ekspozycji i czułości aparatu. Praktycznie wszystkie aparaty cyfrowe posiadają możliwość regulacji czułości, która jest wyrażana w wartościach ISO (50, 100, 200, 400, 800, 1600, 3200, 6400, 12800 i nawet 25600), przy czym im większa wartość ISO tym większa czułość aparatu. Należy tutaj dodać, że w aparatach analogowych stosowane były przeważnie filmy o czułości do ISO 400.

Dlaczego czułość aparatu a nie matrycy?

Ponieważ matryca posiada pewną ilość pikseli, z których każdy posiada określoną możliwość wytworzenia ładunku elektrycznego pod wpływem kontaktu z określoną ilością światła. Im większa jest powierzchnia pojedynczego piksela tym większa jest czułość matrycy ponieważ na jeden piksel przypada wtedy większa ilość światła. Jednak oprogramowanie stosowane w poszczególnych aparatach posiada możliwość sztucznego wzmocnienia wytwarzanego ładunku elektrycznego. Stąd też możliwość regulacji czułości aparatu (przy czym czułości matrycy nie da się regulować ? jest ona stała).

Jakie są minusy dużego zwiększania czułości?

Sztuczne zwiększanie czułości aparatu powoduje, że powstają tak zwane szumy unikane przez wszystkich fotografów. Całe szczęście każda nowocześniejsza wersja oprogramowania zastosowana w nowszych modelach aparatów posiada coraz większe możliwości redukcji szumów. Mimo tego warto jest zaopatrzyć się w aparat, który posiada naturalnie większą czułość (większa powierzchnia matrycy lub mniejsza ilość pikseli na tej samej powierzchni).

Szumy powodowane przez zwiększanie czułości aparatu sprawiają, że w celu uzyskania wysokiej jakości fotografii należy stosować możliwie niską czułość zwiększając natężenie światła zewnętrznego lub czas ekspozycji.

Jak regulowany jest czas ekspozycji?

Jego długość jest przeważnie regulowana we współczesnych aparatach za pomocą migawki, którą można ustawić na prędkość kilkudziesiętnych części sekundy lub nawet kilku godzin oraz wszystkich innych wartości mieszczących się w tym zaresie.

W jaki sposób regulować jasnością zdjęcia?

Poprzez wydłużanie czasu naświetlenia zwiększa się jego ogólnie pojętą jasność. Dzieje się tak dlatego, że materiał światłoczuły bądź sensor ma wtedy możliwość zarejestrowania większej ilości światła. Jednak podczas ustalania czasu naświetlenia w celu uzyskania konkretnego efektu należy wziąć jeszcze inne czynniki takie jak:

• czułość matrycy (ISO) lub czułość filmu (w aparatach analogowych) ? im bardziej czuły tym większa jasność (krótsze czasy naświetlania),
• właściwości obiektywu ? każdy obiektyw charakteryzuje się tym, że jest ?ciemniejszy? lub ?jaśniejszy? czyli dopuszcza mniejszą lub większą ilość światła,
• wielkości otworu przesłony ? im większy otwór tym większa jest ilość światła (należy ustawiać krótsze czasy naświetlania),
• kolorystyka fotografowanej sceny oraz obiektu głównego (im większa jest rozpiętość barw i odcieni tym krótsze czasy naświetlania powinno się stosować).

W jaki sposób uzyskać efekt zamrożenia lub rozmycia obiektu?

Aby ?zamrozić? obiekt na zdjęciu (czyli sprawić żeby podczas wykonywanego ruchu był niezwykle wyraźny) należy ustawić możliwie krótki czas migawki. Trzeba przy tym jednak pamiętać o odpowiednim naświetleniu sceny bądź ustawieniu możliwie wysokiej czułości.

Jeśli z kolei chce się osiągnąć ciekawe efekty poprzez przedstawienie poruszającego się rozmytego obiektu należy zastosować odpowiednio długi (w zależności od tego jaki efekt chce się osiągnąć) czas naświetlenia, który przedstawi ruch obiektu w naświetlanym czasie.

Co to jest autofocus?

Autofocus to nic innego jak automatyczne ustawianie ostrości obrazu. Ostrość obrazu jest niezwykle istotnym elementem każdej fotografii ponieważ o ile można w łatwy sposób zmieniać programowo kontrasty czy barwy poszczególnych elementów zdjęcia o tyle na ostrość nie ma się już żadnego wpływu po wykonaniu zdjęcia (wiele programów posiada możliwość zwiększenia ostrości jednak jest ono tylko pozorne ponieważ bazuje ono na zwiększaniu kontrastu poszczególnych elementów). Ostrość obrazu jest ustalana poprzez manipulowanie odległością pomiędzy soczewką znajdującą się w obiektywie, a matryca aparatu.

Jakie są rodzaje AF?

Zasadniczo można wyróżnić dwa rodzaje autofocusa:

• aktywny ? działa na zasadzie dalmierza, czyli aparat wysyła sygnał (podczerwony lub ultradźwiękowy) i ocenia odległość określonych przedmiotów na podstawie czasu powrotu wysłanego sygnału (jak radar) i wg obliczonej odległości reguluje odległość soczewki od matrycy, która jest odpowiedzialna za ostrość obrazu,
• pasywny ? ustala ostrość na podstawie kontrastu, czyli aparat sam wyszukuje takie ustawienie odległości soczewki od matrycy, w którym pożądany obiekt posiada największe kontrasty lub aparat oblicza odległość od obiektu wykorzystując metody triangulacji.

Tryby ustawiania kontrastowego AF

Pasywny rodzaj AF wykorzystujący do ustalania ostrości kontrastu może działać na dwa sposoby (w dwóch trybach), które można przeważnie wybierać w większości aparatów. Są to:

• tryb pojedynczy ? który ustawia ostrość tuż przed wykonaniem zdjęcia poprzez wciśnięcie spustu migawki do połowy, fotografia jest wtedy wykonana z pewnym opóźnieniem, które wynika z potrzeby czasu ustawienia ostrości (im lepszy aparat tym czas ten jest krótszy)
• tryb ciągły ? stosowany przeważnie przy fotografowaniu obiektów poruszających się; ostrość jest ustawiana bez przyciskania spustu migawki na bieżąco co pozwala na niezwykle szybkie wykonanie zdjęcia, a jedyne opóźnienie jakie ma miejsce wynika z opóźnienia migawki.

Funkcja AF, która pojawiła się w aparatach po raz pierwszy w roku 1966 to niezwykle istotna możliwość, która jednak powinna być umiejętnie wykorzystywana w celu osiągnięcia naprawdę dobrych zdjęć. Wielu ludzi zapomina o tym, że można zmieniać jej tryby i tym samym dostosowywać ją do konkretnej sytuacji.

Więcej na temat autofocusu znajdziesz w tym artykule.